River Cleaning: ఉత్తరప్రదేశ్లోని బస్తీ జిల్లా లజ్ఘాటా గ్రామం సమీపంలో ప్రవహించే మనోరమ నది ఒకప్పుడు ఆ ప్రాంతానికి జీవనాడి. కానీ కాలక్రమేణా ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు, రసాయనాలు, గుర్రపుడెక్క మొక్కలు (వాటర్ హైసింత్), టన్నుల కొద్దీ మురుగు పేరుకుపోవడంతో అది కాస్తా ఒక నిర్జీవమైన డంపింగ్ గ్రౌండ్గా మారిపోయింది. నీరు కంటికి కనిపించకుండా కేవలం ప్లాస్టిక్ పొరలు మాత్రమే తేలియాడే ఆ నది నుండి తీవ్రమైన దుర్వాసన రావడంతో, అటు ప్రజలు గానీ, ఇటు పశుపక్షాదులు గానీ ఆ పరిసరాల్లోకి వెళ్లడమే మానేశారు.
అధికారులు వస్తారని, వ్యవస్థ మారుతుందని అందరూ నిస్సహాయంగా ఎదురుచూస్తున్న వేళ, బస్తీ జిల్లాకు చెందిన 21 ఏళ్ల యువకుడు ఆకాష్ గుప్తా మాత్రం మౌనంగా ఉండిపోలేదు. ఎటువంటి ప్రభుత్వ నిధులు, భారీ యంత్రాలు లేదా పెద్ద సంస్థల మద్దతు లేకపోయినా, కేవలం ఒక సంచీ పట్టుకుని ఒంటరిగా నదిని ప్రక్షాళన చేసేందుకు నడుం బిగించాడు. అతని అచంచలమైన సంకల్పాన్ని చూసి, క్రమంగా గ్రామానికి చెందిన మరో ఐదుగురు నుండి ఆరుగురు యువకులు అతనితో చేతులు కలిపారు.
View this post on Instagram
ఈ “యువ సైన్యం” ప్రతిరోజూ దాదాపు 4 నుంచి 5 గంటల పాటు కలుషితమైన, ప్రమాదకరమైన మురికినీటిలో దిగి వ్యర్థాలను చేతులతో తొలగించడం ప్రారంభించింది. చర్మ వ్యాధులు, పదునైన గాజు ముక్కలు, విషసర్పాల భయం ఉన్నా వారు వెనకడుగు వేయలేదు. ప్రారంభంలో స్థానికులు కొందరు “దీనివల్ల ఏమీ మారదు, సమయం వృథా” అంటూ ఎగతాళి చేసినా, ఈ జెన్ జీ (Gen Z) వాలంటీర్లు తమ గమ్యం నుండి పక్కకు తప్పుకోలేదు.
వారి నిరంతర శ్రమకు ఫలితంగా కేవలం 39 రోజుల్లోనే దాదాపు 500 కిలోల నుండి 50 రోజుల్లో దాదాపు 700 కిలోల వ్యర్థాలను నది నుండి విజయవంతంగా వెలికితీశారు. దశాబ్దాలుగా పేరుకుపోయిన చెత్తను బుట్టల సహాయంతో పూర్తిగా తొలగించడంతో, అంతరించిపోతున్న మనోరమ నదికి మళ్లీ ఊపిరి వచ్చింది. నిర్జీవమైన ప్రదేశంలో స్వచ్ఛమైన నీరు మళ్లీ ప్రవహించడం ప్రారంభించింది. ప్రస్తుతం అదే నదిలో మూగజీవాలు దాహం తీర్చుకుంటున్నాయంటే అది ఆ యువత పట్టుదల సాధించిన విజయమే.
ఒక గొప్ప ప్రజాస్వామ్యంలో కేవలం ఫిర్యాదులు చేయడం మానేసి పరిష్కారం వైపు అడుగులు వేయడం ఎంత ముఖ్యమో ఆకాష్ గుప్తా నాయకత్వం నిరూపించింది. ఎలాంటి రాజకీయాలు (Politics) లేని ఈ నిస్వార్థ సేవలో పూర్తి పారదర్శకత (Transparency), వ్యక్తిగత జవాబుదారీతనం (Accountability) కనిపిస్తాయి. సరైన సుపరిపాలన (Governance) అంటే కేవలం చట్టాలు చేయడం కాదు, ప్రజల్లో మార్పు తీసుకురావడమేనని ఈ ఘనత చాటిచెప్పింది.
సోషల్ మీడియాలో ఈ నది పునరుద్ధరణ తాలూకు వీడియో వైరల్గా మారడంతో దేశవ్యాప్తంగా నెటిజన్లు వీరిపై ప్రశంసల జల్లు కురిపిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, దేశ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సైతం తన ‘మన్ కీ బాత్’ కార్యక్రమంలో ఆకాష్ గుప్తా , అతని బృందం చేసిన ఈ అద్భుతమైన పర్యావరణ పరిరక్షణ ప్రయత్నాన్ని ప్రత్యేకంగా అభినందించారు. ఒక్క మనిషి సంకల్పిస్తే మరణించిన నది కూడా మళ్ళీ జీవం పోసుకుంటుంది అనడానికి ఈ యువత ప్రయాణమే ఒక సజీవ నిదర్శనం.
