Ali Khamenei Funeral : ఇరాన్ దేశ చరిత్రలోనే కాకుండా, మధ్యప్రాచ్య (పశ్చిమ ఆసియా) రాజకీయాల్లో ఒక అరుదైన, నమ్మశక్యం కాని దృశ్యం ఆవిష్కృతం కాబోతోంది. ఇరాన్ తన అత్యున్నత నాయకుడు (సుప్రీం లీడర్) ఆయతుల్లా అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియలను కేవలం ఒక దేశీయ కార్యక్రమంగా కాకుండా, ముస్లిం ప్రపంచం యొక్క ఐక్యతను చాటేందుకు, తమ ప్రాంతీయ శక్తిని ప్రదర్శించేందుకు ఒక వేదికగా మార్చుకుంటోంది. ఇందులో భాగంగానే జూలై 8వ తేదీన అలీ ఖమేనీ భౌతికకాయం ఇరాన్ సరిహద్దులు దాటి, ఒకప్పుడు తాము 8 సంవత్సరాల పాటు సుదీర్ఘంగా, రక్తపాతంతో కూడిన యుద్ధం చేసిన పొరుగు దేశానికి వెళ్లనుంది.

చరిత్రలోని చేదు నిజాలను ప్రస్తుత కాలపు రాజకీయ, వ్యూహాత్మక వాస్తవాలు ఎలా అధిగమిస్తాయో చెప్పడానికి ఈ పరిణామం ఒక స్పష్టమైన ఉదాహరణ. ఏ ఇరాక్‌తో అయితే ఇరాన్ ఎనిమిదేళ్ల పాటు భీకర యుద్ధం చేసిందో, ఏ యుద్ధంలోనైతే లక్షలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయి ఇరుదేశాల తరాలు నష్టపోయాయో, ఇప్పుడు అదే ఇరాక్ గడ్డపైకి ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ భౌతికకాయాన్ని తీసుకెళ్లడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది.

Also Read : గాజాలో ముగిసిన హమాస్ 20 ఏళ్ల సుదీర్ఘ పాలన: పౌర పరిపాలనకు మార్గం సుగమం

ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధ నేపథ్యం:

1980 నుండి 1988 వరకు ఇరాన్, ఇరాక్ దేశాల మధ్య జరిగిన యుద్ధం పశ్చిమ ఆసియా చరిత్రలోనే అత్యంత వినాశకరమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. 1979లో ఇరాన్‌లో సంభవించిన ‘ఇస్లామిక్ విప్లవం’ (Iranian Revolution) తర్వాత, ఆ విప్లవ భావజాలం ఇరాక్‌లోని షియా మెజారిటీ ప్రాంతాలకు వ్యాపిస్తుందేమోననే భయంతో 1980లో అప్పటి ఇరాక్ అధ్యక్షుడు సద్దాం హుస్సేన్ ఇరాన్‌పై దాడికి దిగారు. ఇరాన్ ఒక షియా మెజారిటీ దేశం కావడం, ఇరాక్‌లో కూడా షియా జనాభా ఎక్కువగా ఉండటంతో తన అధికారానికి ముప్పు వస్తుందని సద్దాం ఆందోళన చెందారు. దీనికి తోడు ‘షట్-అల్-అరబ్’ జలమార్గం , సరిహద్దు వివాదాలు కూడా ఈ యుద్ధానికి కారణమయ్యాయి.

ఆ సమయంలో ఇరాన్ అత్యున్నత అధికారం రుహోల్లా ఖొమేనీ చేతుల్లో ఉండేది. ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత ఆయనే ఇరాన్ మొదటి సుప్రీం లీడర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఆ కాలంలో ఇరాన్ మొదటి ఎన్నికైన అధ్యక్షుడిగా అబ్దుల్ హసన్ (ఫిబ్రవరి 1980లో) బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పటికీ, ఖొమేనీతో వచ్చిన తీవ్ర విభేదాల కారణంగా 1981లో ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించారు. దాంతో ఆయన ఫ్రాన్స్‌కు ప్రవాసానికి వెళ్లిపోయారు. దాదాపు ఎనిమిదేళ్ల పాటు సాగిన ఈ యుద్ధంలో రసాయన ఆయుధాల ప్రయోగం జరిగింది, నగరాలు సర్వనాశనమయ్యాయి , సుమారు 10 లక్షల మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. యుద్ధం ముగిసినా ఇరుదేశాల మధ్య తీవ్రమైన శత్రుత్వం, అపనమ్మకం అలాగే ఉండిపోయాయి.

నాలుగు దశాబ్దాల తర్వాత మారిన సమీకరణాలు:

కానీ, నాలుగు దశాబ్దాల తర్వాత నేడు పరిస్థితులు పూర్తిగా మారిపోయాయి. సద్దాం హుస్సేన్ పాలన, ఆయన జీవితం రెండూ ముగిసిపోయాయి. ప్రస్తుత ఇరాక్ రాజకీయాల్లో, ప్రభుత్వంలో ఇరాన్ యొక్క ప్రభావం మునుపెన్నడూ లేనంత బలంగా పెరిగింది. ఒకప్పుడు శత్రువులుగా ఉన్న ఈ రెండు దేశాల మధ్య ఇప్పుడు మతపరమైన, రాజకీయ బంధాలు బలోపేతమయ్యాయి.

అంత్యక్రియల షెడ్యూల్ ప్రకారం.. మంగళవారం (జూలై 7) అలీ ఖమేనీ భౌతికకాయాన్ని ఇరాన్‌లోని షియా మతగురువుల ప్రధాన కేంద్రమైన పవిత్ర నగరం ‘కోమ్’ (Qom) కు తరలించి అక్కడ మతపరమైన ఆచారాలు నిర్వహిస్తారు. ఆ తర్వాత, బుధవారం (జూలై 8) ఇరాక్‌లోని అత్యంత పవిత్ర షియా నగరాలైన నజాఫ్ (Najaf) ,కర్బలా (Karbala) లకు ఆయన పార్థివ దేహాన్ని తీసుకువెళతారు. అక్కడ జరిగే ప్రత్యేక ప్రార్థనలలో ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న ప్రాంతీయ షియా ప్రాక్సీ నెట్‌వర్క్‌ల అగ్రనేతలు హాజరుకానున్నారు. అనంతరం గురువారం నాడు ఇరాన్‌కు తిరిగి తీసుకువచ్చి, అత్యంత పూజనీయంగా భావించే ‘ఇమామ్ రజా’ సమాధి ఉన్న మషహాద్ (Mashhad) నగరంలో అంత్యక్రియలు పూర్తి చేస్తారు.

Also Read : పాకిస్థాన్‌కు పీవోకే అల్టిమేటం: 48 గంటల డెడ్‌లైన్.. జులై 9న ఫైనల్ యాక్షన్!

నజాఫ్, కర్బలాలకు తరలించడం వెనుక వ్యూహం ఏమిటి?

ఇరాక్ రాజధాని బగ్దాద్ నుండి నజాఫ్, కర్బలా వరకు ఇరాన్ అనుకూల షియా సంస్థలు, రాజకీయ పార్టీల ఉనికి చాలా బలంగా ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న షియా ముస్లింలకు నజాఫ్, కర్బలా నగరాలు అత్యున్నత ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలు. ఖమేనీ భౌతికకాయాన్ని ఇక్కడికి తీసుకురావడం ద్వారా, ఆయనను షియా చరిత్ర, అమరవీరుల త్యాగాలు , ఇమామ్‌ల వారసత్వంతో ముడిపెట్టే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.

దీనివల్ల ఈ అంత్యక్రియలు కేవలం ఒక దేశానికి సంబంధించిన వ్యక్తిగత లేదా జాతీయ కార్యక్రమంగా కాకుండా, ప్రపంచవ్యాప్త షియా మతపరమైన మహా క్రతువుగా మారుతుంది. ఇది ప్రపంచవ్యాప్త షియా ముస్లింలందరికీ తానే నాయకుడిననే ఖమేనీ వాదనకు (సజీవంగా ఉన్నప్పుడు ఆయన చాటుకున్న పీఠానికి) మరింత ఆధ్యాత్మిక బలాన్ని చేకూరుస్తుంది.

దీని వెనుక ఒక బలమైన రాజకీయ సందేశం కూడా దాగి ఉంది. షియా ప్రపంచంలో ఇరాన్ యొక్క తిరుగులేని నాయకత్వ పాత్రను ఇది ప్రపంచానికి చాటిచెబుతుంది. ఖమేనీ వారసత్వం కేవలం ఇరాన్ సరిహద్దులకే పరిమితం కాలేదని, అది సమస్త షియా సమాజానికి చెందిందని అంతర్గతంగానూ, అంతర్జాతీయంగానూ నిరూపించడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. ఇది కేవలం ఒక భౌతికకాయం యొక్క ప్రయాణం కాదు, మధ్యప్రాచ్య రాజకీయాల మార్పులకు, మారుతున్న వ్యూహాత్మక సమీకరణాలకు, చరిత్రలో ఊహించని మలుపులకు సజీవ సాక్ష్యం.